
GarbiÄ…cym siÄ™ dzieciom puszczamy sójkÄ™ w plecy. ProstujÄ… siÄ™ natychmiast. Zwyczajnie odruchowo. A co na to sójki prawdziwe ?
WedÅ‚ug klasyfikacji Karola Linneusza nazwa Å‚aciÅ„ska sójki brzmi Garrulus glandarius. Jest to Å›redni ptak z rodziny krukowatych, zamieszkujÄ…cy całą EurazjÄ™ i póÅ‚nocno-zachodniÄ… AfrykÄ™. Sójka jest ptakiem częściowo osiadÅ‚ym , lecz populacje tych ptaków ze wschodu i z póÅ‚nocy podejmujÄ… czasem dalsze wÄ™drówki na poÅ‚udniowy zachód. TworzÄ… wtedy wielkie stada do kilkaset tysiÄ™cy osobników. W Polsce jest rozpowszechniony, Å›rednio liczny ptak lÄ™gowy.
Kolor upierzenia sójki wyróżnia jÄ… spoÅ›ród ptaków europejskich. Obie pÅ‚ci sÄ… ubarwione jednakowo. WiÄ™kszość upierzenia jest w kolorze pastelowym, różowym odcieniu. Kuper i dolne pokrywy ogona biaÅ‚e. Na zaokrÄ…glonych skrzydÅ‚ach u boku charakterystyczne lusterka : biaÅ‚e i niebieskie z czarnym prążkowaniem. Ptaszek ten ma czóÅ‚ko biaÅ‚e z czarnym kreskowaniem , od dzioba gruby czarny wÄ…s. Ogon i koÅ„ce skrzydeÅ‚ czarne. Dziób mocny, stalowoszary lub czarny a nogi ma jasnobrÄ…zowe.
MÅ‚ode ptaki sÄ… podobne do dorosÅ‚ych, z tÄ… różnicÄ… , że majÄ… bardziej czerwonawy odcieÅ„ upierzenia i mniej kreskowany wierzch gÅ‚owy. Poszczególne podgatunki różniÄ… siÄ™ gÅ‚ównie kolorem i ksztaÅ‚tem czapeczki oraz ogólnym odcieniem upierzenia.
Pióra lusterek na skrzydÅ‚ach sójki nie sÄ… wcale błękitne. W rzeczywistoÅ›ci kolor bierze siÄ™ stÄ…d, że wiÄ…zka Å›wiatÅ‚a rozszczepia siÄ™ w specjalnej strukturze pióra i odbite zostaje widmo niebieskie.
Długość ciała waha się między 32 a 35 cm , rozpiętość skrzydeł ok. 52-58 cm. Jego waga osiąga maksymalnie 180g.
Sójka wydaje z siebie gÅ‚os na ksztaÅ‚t "kreecz" lub "kszaach". Inaczej odzywa siÄ™ gardÅ‚owymi gÅ‚osami. Jest bardzo haÅ‚aÅ›liwa i pÅ‚ocha , reaguje na każdy podejrzany obiekt czy ruch. Można usÅ‚yszeć Å›piew, ale rzadko , jest to cichy Å›wiergot i gardÅ‚owe „gadanie”. Potrafi naÅ›ladować gÅ‚osy innych ptaków (zwÅ‚aszcza myszoÅ‚owa), a także np. miauczenie kota czy piszczenie kóÅ‚ od wozu.
Lot na dÅ‚uższych dystansach raczej powolny, ciężki, nierównomierny; w lesie inaczej potrafi latać zwinnie i szybko. Nie ujawnia swojej obecnoÅ›ci, raczej siÄ™ chowa, widywana częściej poza sezonem lÄ™gowym. JesieniÄ… jest bardzo aktywna, gdy zbiera pokarm na zimÄ™. Sójki mogÄ… siÄ™ wtedy łączyć w stadka rodzinne i przemieszczać siÄ™ na wiÄ™ksze odlegÅ‚oÅ›ci( Å›rednio do 600km). WiÄ™kszość ptaków prowadzi osiadÅ‚y tryb życia.
Jesienna aktywność sójki , nie bÄ™dÄ…ca przygotowaniem do odlotu byÅ‚a podstawÄ… do utworzenia zwiÄ…zku frazeologicznego "wybierać siÄ™ jak sójka za morze".
NajczÄ™stszym Å›rodowiskiem wystÄ™powania sójek sÄ… zalesienia Å›ródpolne, pola, łąki, parki, sady i ogrody. Poza tym od nizin po górnÄ… granicÄ™ lasu w górach. Ostatnio coraz częściej spotykana w miastach.
Pożywienie stanowiÄ… owady, Å›limaki, inne drobne zwierzÄ™ta , jaszczurki, mÅ‚ode gryzonie. Podobnie jak kukuÅ‚ka obchodzi siÄ™ z jajami, sójka wyjada wynosi je z gniazd i zjada. Wraz ze szpakami spotyka siÄ™ na drzewach czereÅ›ni. Zjada też bukiew i orzechy laskowe, towarzyszÄ…c w tym wiewiórce.