
Puchaty, duże, wyraziste oczy, węgielki. To najpopularniejsza sowa w Europie. Jak przystało na sowę, prowadzi nocny tryb życia, spędzając czas najczęściej samotnie.
Najliczniej spotykana sowa Europy. Zamieszkuje niemal caÅ‚y kontynent, na wschód aż po Iran i zachodniÄ… SyberiÄ™. Gdzie nie ma puszczyków ? Nie sposób ich spotkać w Irlandii, na Islandii, w dalekiej Rosji, Skandynawii i Szkocji oraz na niektórych wyspach Morza Åšródziemnego. Nie wydaje siÄ™ być tylko taka europejska, ponieważ wystÄ™puje w póÅ‚nocnej Afryce, m.in. w Maroko, Tunezji i Algierii. Oraz w Azji, w takich krajach jak : Korea, Tajwan, Chiny, Indie i w Himalajach.
Sowa ta m krÄ™pÄ… budowÄ™ ciaÅ‚a. Ubarwienie zmienne, lecz wystÄ™pujÄ…ce w dwóch odmianach kolorystycznych, szarej i brÄ…zowej. Możliwe sÄ… tez barwy poÅ›rednie , np. rdzawe i szarobrunatne. Brakuje jej charakterystycznych „uszu” jak u sowy uszatej (Asio otus). U odmiany brÄ…zowej grzbiet jest brÄ…zowy, prążkowany i cÄ™tkowany na ciemno- i jasnobrÄ…zowo, z tyÅ‚u biegnie jasny pas. Dziób ma bladooliwkowy, oczy bardzo duże o czarnych tÄ™czówkach. SkrzydÅ‚a szerokie i zaokrÄ…glone, podobnie jak grzbiet kreskowane i cÄ™tkowane. Na lotkach ciemne poprzeczne paski. Nogi opierzone, jasnopÅ‚owe. MÅ‚ode wyglÄ…dajÄ… podobnie, jednak kreskowanie jest delikatniejsze, a caÅ‚e upierzenie zdecydowanie bardziej puszyste.
Typowy gÅ‚os samca to dobrze znane (np. z horrorów) sowie pohukiwanie (dÅ‚ugie „huuu”, krótka przerwa, kilka urwanych, przyciszonych dźwiÄ™ków „hu” i na sam koniec znów przeciÄ…gÅ‚e, dźwiÄ™czne „huuu”). SpeÅ‚nia funkcjÄ™ gÅ‚osu terytorialnego, wabiÄ…cego podczas zalotów oraz kontaktowego przy przynoszeniu jedzenia dla samicy. Czasami również samica odzywa siÄ™ takim pohukiwaniem, jednak bardziej ochryple i zawodzÄ…co, a frazy nie sÄ… tak wyraźne.
Typowy gÅ‚os kontaktowy samicy to „kjuwik” (wÅ‚aÅ›nie od tego gÅ‚osu pochodzi ludowa nazwa puszczyka w niektórych regionach Polski – „kuwik”). Zdarzyć siÄ™ może jednak, że takim gÅ‚osem odezwie siÄ™ też samiec. Na wiosnÄ™ można usÅ‚yszeć duet – pohukiwanie samca jednoczeÅ›nie z „kjuwikiem” samicy.
Zamieszkuje widne lasy liÅ›ciaste i mieszane, zadrzewienia Å›ródpolne, a także parki i ogrody w bezpoÅ›rednim sÄ…siedztwie czÅ‚owieka; zwÅ‚aszcza tam, gdzie rosnÄ… stare, dziuplaste drzewa, a w okolicach sÄ… pola i łąki.
Å»ywiÄ… siÄ™ myszami, szczurami, ryjówkami, nornicami, kretami i innymi gryzoniami, ale także dżdżownicami, owadami.
Puszczyk należy do bardzo aktywnych ptaków, oczywiÅ›cie nocÄ…. Od zmierzchu do Å›witu. Jest bacznym obserwatorem swoich ofiar. Poluje zwykle z zasiadki, obserwujÄ…c i nasÅ‚uchujÄ…c. Gdy odkryje ruch ofiary w trawie, spada na niÄ…, a w momencie uderzenia rozpoÅ›ciera skrzydÅ‚a pokrywajÄ…c jÄ…. Szybko, napastliwie i w mgnieniu oka zapanowuje nad zdobyczÄ…. Ofiara zwykle jest natychmiast zabijana uderzeniem silnych szponów, czasami również mocnym ciosem dzioba w podstawÄ™ czaszki.
Puszczyk poluje również, nie schodzÄ…c na ziemiÄ™; uderzeniami skrzydeÅ‚ wypÅ‚asza ptaki z krzewu na którym nocujÄ…, i tak je chwyta. PodstÄ™pnie zakradajÄ… siÄ™ do gniazd innych ptaków i wyjadajÄ… jaja kosów, gołębi i sÅ‚onek.
Broni swojego terytorium już w październiku i listopadzie, kiedy sÄ… ustalane granice i miejsca gniazdowania. Puszczyk aktywnie odstrasza intruzów, gÅ‚osem lub podlatujÄ…c i straszÄ…c nieprzyjacióÅ‚. Czuwanie nocne wykorzystuje na przesiadywanie pod swojÄ… dziuplÄ…, odganiajÄ…c od gniazda również drapieżne ssaki, takie jak koty, lisy i psy.
A co ludzie robiÄ… dla puszczyków ? Z racji tego, że sÄ… one objÄ™te Å›cisłą ochronÄ… gatunkowÄ…, wymaga siÄ™ ochrony poprzez zachowywanie starych dziuplastych drzew, jak też poprzez wywieszanie budek lÄ™gowych.