Tradycja kabaretowa w Polsce

Co to jest kabaret, każdy wie, ale jaka jest jego historia, to już nie każdy niestety. Kabaret to rodzaj małego przestawienia, o charakterze rozrywkowym. Korzenie kabaretu sięgają XIX i XX wieku, związany jest bezpośrednio z Paryżem.

Jeżeli chodzi o rodzimy kabaret, to jest on zwiÄ…zany z krakowskim "Zielonym Teatrzykiem”. Z kabaretem tym zwiÄ…zany byÅ‚ m.in. Boy-Å»eleÅ„ski. Tradycja kabaretowa nie jest tak bogata jak w innych krajach, w XX - leciu miÄ™dzywojennym funkcjonowaÅ‚ jeden, który jako jedyny istniaÅ‚ w tym okresie. ByÅ‚ to warszawski kabaret Juliana Tuwima - Qui pro Quo" (z Å‚ac. pomyÅ‚ka, nieporozumienie). Teksty pisywali tutaj zarówno Julian Tuwim, Marian Hemar, a wykonywali je popularni aktorzy i piosenkarze: Mira ZimiÅ„ska, Hanka Ordonówna, Adolf Dymsza. Kabaret opiera siÄ™ w dużej mierze na bliskim kontakcie widza z aktorem kabaretowym oraz na zasadzie jednomyÅ›lnoÅ›ci poglÄ…dów i idei aktora z widzem. GÅ‚ównym narzÄ™dziami kabaretu sÄ… aluzje, parodie, trawestacje znanych piosenek.

Celem kabareciarzy jest kpina polityczna, spoÅ‚eczna i obyczajowa. Dwa nurty dominujÄ… w obecnych czasach: satyrÄ… politycznÄ… i obyczajowÄ… oraz kabaret z ambicjami artystycznymi. W latach 50, kabaret zaczÄ…Å‚ być narzÄ™dziem teatrów studenckich, takich jak STS" (Studencki Teatr Satyryków), "Bim-Bom", "Piwnica pod Baranami" (1956-1997). W latach 60 (okres zaostrzonej cenzury) na maÅ‚Ä… scenÄ™ pisaÅ‚ Janusz SzpotaÅ„ski. IstniaÅ‚y także kabarety nienastawione docelowo na żart polityczny, należaÅ‚y do nich m.in. "Kabaret Starszych Panów", który powstaÅ‚ w latach sześćdziesiÄ…tych. Ich znakiem firmowym byÅ‚ specjalny strój ( żakiety, cylindry, spodnie w prążki czy laski ). Åšwietnie ukazywali codziennÄ… obyczajowość.

Ten rodzaj kabaretu można zaliczyć do tzw. kabaretów artystycznych. Oprócz niego jeszcze „ Teatrzyk Zielona Gęś”, najmniejszy teatrzyk Å›wiata autorstwa Konstantego Ildefonsa GaÅ‚czyÅ„skiego. Ten kabaret posÅ‚ugiwaÅ‚ siÄ™ absurdem daleko posuniÄ™tym, nonsensem, groteskÄ… i nierzadko grÄ… jÄ™zykowÄ…. Również didaskalia oraz dialogi zawieraÅ‚y żart. Mini scenki drukowano dodatkowo w „ Przekroju”, co Å›wiadczyÅ‚o o ich dużej popularnoÅ›ci wÅ›ród czytelników. Co ciekawe poszczególne postaci, powtarzaÅ‚y siÄ™ w innych cyklach. Tradycja kabaretu polskiego w XX wieku jest dość bogata, zwÅ‚aszcza w XX – leciu miÄ™dzywojennym, ta forma widowiska znacznie siÄ™ rozwinęła.