Obecni tu i teraz

Brak umiejętności koncentracji powoduję, że tracimy wpływ na życie, wolność wybierania tego, co chcemy robić w każdej chwili. Skupienie jest drogą do wyższego celu, do bardziej świadomego życia, a dla wielu – wstępem do zaawansowanych praktyk duchowych.

Najprostsza definicja koncentracji mówi, że jest ona umiejętnością skupiania uwagi nad tym, na czym chcemy. Może to być czytanie, słuchanie muzyki, mycie naczyń, rozmowa albo rozwiązywanie problemu zawodowego.
 Większość z nas ma problem z koncentracją. Umiejętność skupiania uwagi nawet na zwykłych rzeczach uznawane jest za siłę. To także zdolność do przywrócenia uwagi, kiedy coś nas rozprasza, i koncentrowania się natychmiast po przerwie. Koncentracja jest istotnym składnikiem naszej inteligencji, bez którego rozwój osobisty byłby niemożliwy. Skupienie uwagi trwa od kilku do kilkudziesięciu sekund, a po przerwie może być przywoływane naszą wolą.

Przy ogromnym zalewie informacjami , na który jesteśmy narażeni, zdolność skupienia uwagi zyskała większe znaczenie niż kiedykolwiek. Nie wpływa to tylko i wyłącznie niekorzystnie na problemy z rozproszeniem, chaos, pośpiech ale przede wszystkim uniemozliwia doświadczenie prawdziwej satysfakcji i szczęścia. O niezwykłej wadze tej zdolności mówią zarówno profesorowie psychologii, szkoły buddyjskie czy szkoły jogi. Prowadzono badania nad czynnikami warunkującymi ludzkie szczęście. Dowiodły one, co czyni doświadczenie satysfakcjonującym, jest stan tak głębokiej koncentracji, ze osoba jest całkowicie pogrążona w wykonywanej czynności. Stan ten nazywa „przepływem” – osoba znajdująca się w nim daje z siebie wszystko, jest tym, co robi, zatraca poczucie samoświadomości.
 

Kierowanie uwaga i skupianie jej na określonych celach można określić jako rodzaj inwestycji psychicznej. To, na czym będzie się zatrzymywała nasza uwaga, będzie treścią naszego życia. „Zajęcie się” energią psychiczna zaprowadza porządek w naszym umyśle. Aby nadać uwadze kierunek, trzeba wyznaczać sobie istotne dla nas cele. Cennym drogowskazem będą tu uniwersalne ludzkie potrzeby. Pragnienie zaspokojenia tych potrzeb motywuje nas do działania. Różnice w rozdysponowaniu energii psychicznej zależne są od naszej wrażliwości na bodźce . Różnice tej wrażliwości wynikają z naszej konstrukcji psychicznej i z tego, jakie znaczenie nadajemy rożnym bodźcom. Kiedy nie mamy kontaktu z naszymi potrzebami czujemy się znudzeni. To sygnał, że nie robimy tego, co chcielibyśmy robić, czego naprawdę jesteśmy spragnieni.

Bardzo ważne jest świadome ustalanie wartości, na których nam zależy w życiu. Jeśli chcemy żyć zgodnie z przyjętymi wartościami , będziemy się starać koncentrować jeszcze bardziej nad tym. To tez zależy od tego, czy ćwiczymy koncentracje czy pozwalamy by nasz umysł był zajęty i przytłoczony myślami i sprzecznymi emocjami. Im bardziej pusty jest nasz umysł, im bardziej wolny, tym łatwiej możemy skoncentrować się na swoich potrzebach i ustalić życiowe priorytety oraz wartości.

Świadome ćwiczenie koncentracji w naszym codziennym życiu pozwala efektywniej wykorzystując czas i otwiera nas na nowe doświadczenia. Prawie automatycznie koncentrujemy się na rzeczach, które są dla nas istotne , są naszą pasją lub silną potrzebą , nawet nieuświadomioną.
Problemy zaczynają się wówczas gdy za bardzo się przywiązujemy do określonych mysli strategii zaspokajania potrzeb, a one nie działają. To przywiązanie nie pozwala nam szukać nowych rozwiązań. Zamyka nas w pułapce jedynego pomysłu na życie, rodzi sztywność zamiast elastyczności i nowych możliwości. Dlatego z pojęciem koncentracji równolegle używamy pojęcia rozluźnienie. W koncentracji bowiem nie chodzi o napięcie i fiksację.
Buddyści gdy opisują stan w medytacji, mówią jednocześnie rozluźniony i skupiony. Pełne zaangażowanie z wybraną czynność nie oznacza napięcia. Jeden z mistrzów zen mówił: jeśli jesz, to jedz, jeśli czytasz – czytaj.
Ćwiczenie koncentracji broni przed rozproszeniem uwagi, przed automatycznym podążaniem za impulsami. Polega ono na obserwowaniu swojego umysłu i pojawiających się w nim doznań: myśli, emocji, potrzeb. Każdy z nas ma bardo wiele stanów świadomości i odosobowości. W różnych momentach naszego życia, a nawet każdego dnia , utożsamiamy się z wybranymi stanami. Bez koncentracji nie mamy świadomości tego, w jaki sposób żyjemy, jak wchodzimy w relacje ze światem, z innymi ludźmi. Nie żyjemy świadomie , to nie my wybieramy, tylko życie wybiera za nas. Mamy mniejszy wpływ na to, co wnosimy w życie innych ludzi, czym się dzielimy ze światem.
 

Warto przez systematyczną praktykę kształtować stan umysłu, który jest obserwatorem wszystkiego, co się dzieje wewnątrz psyche. Wtedy możemy zadać sobie pytanie, kto nami zarządza, jaka część naszej psychiki ma silniejszy wpływ na podejmowanie życiowych wyborów. I czy te wybory nam służą ?