Nieświadomość zabija

Prawie 1 osoba na 3 zarażone wirusem powodującym AIDS, nie wie o swojej chorobie, przez co stwarza ryzyko zakażenia innych osób. To niebezpieczna choroba, dlatego warto wiedzieć, jak się przed nią chronić.

AIDS to skrót od zespołu nabytego upośledzenia odporności (ang. nazwa: Acquired Immune Deficiency Syndrome). Chorobę wywołuje wirus HIV, czyli ludzki wirus upośledzenia odporności (ang. Human Immunodeficiency Virus). Przenosi się on z nosiciela do organizmu drugiej osoby poprzez różne drogi. AIDS charakteryzuje się bardzo niskim poziomem limfocytów, a więc w perspektywie czasu do wyniszczenia systemu odpornościowego zarażonego. W wyniku tych niedoborów każda, nawet najbardziej prozaiczna choroba może doprowadzić do śmierci. Zakażenie wirusem HIV nie jest równoznaczne z AIDS. AIDS jest końcowym etapem choroby.

Do zakażenia HIV dochodzi w wyniku kontaktu człowieka z każdym płynem ustrojowym, w którym znajdują się zainfekowane wirusem komórki. HIV jest zatem obecny w ślinie, nasieniu, mleku matki, wydzielinie pochwowej czy płynie przesiękowym w otwartej ranie. Szczególnie niebezpieczny jest kontakt z krwią osoby zakażonej, bowiem to w niej występuje największe stężenie czynnika zakaźnego. Wśród dróg zakażenia najczęściej wymienia się: stosunek seksualny z zakażonym, stosowanie niesterylnych igieł i strzykawek, przetaczanie zakażonej krwi, zabiegi akupunktury, skaleczenia i zadrapania w kontaktach z chorym. HIV nie przenosi się ani drogą kropelkową, ani pokarmową, ani przez kontakt z zakażonymi przedmiotami, dlatego nie bójmy się przebywać w towarzystwie osoby zakażonej.

Najważniejsza jest profilaktyka. Zarazić można się w każdym wieku. Istnieją jednak pewne grupy podwyższonego ryzyka, do których zaliczamy osoby utrzymujące kontakty seksualne z licznymi partnerami i/lub nie używające prezerwatyw (prezerwatywy zmniejszają prawdopodobieństwo zarażenia się wirusem o 80-95% wg WHO). Grupą podwyższonego ryzyka są też narkomani oraz ludzie, którzy nie przestrzegają norm bezpieczeństwa przy korzystaniu z igieł i strzykawek.

Objawy, jeśli wystąpią, mogą przybierać różną postać: od łagodnych po ostrzejsze. Często są ignorowane, gdyż podobne są do objaw infekcji grypowej. Pojawiają się w ciągu 3-6 tygodniu od wtargnięcia wirusa do ustroju i utrzymują się około jednego tygodnia. Po tej reakcji organizmu na zakażenie przychodzi okres bezobjawowy, czyli stadium tzw. utajonego nosicielstwa. Zakażony wygląda i czuje się zdrowo, ma normalne samopoczucie i jest niczego nieświadomy. Mijają lata zanim w następstwie obniżania się odporności wystąpi pełny obraz choroby. Następuje on gwałtownie, gdyż system odpornościowy jest już tak upośledzony, że organizm staje się bezbronny wobec ataków różnych groźnych chorób.

Jak na razie nie ma, ani skutecznej szczepionki chroniącej przed zakażeniem HIV, ani skutecznego leku całkowicie likwidującego niebezpiecznego wirusa. Zastosowanie leczenia przeciwwirusowego może znacząco opóźnić wystąpienie pełnoobjawowego AIDS. Im wcześniejsze i intensywniejsze leczenie, tym okres bezobjawowego nosicielstwa jest dłuższy. Takie leczenie może przedłużyć życie nawet o 2-3 lata, jednak nie wyleczy całkowicie. Dlatego najważniejsza jednak jest profilaktyka. Na razie opiera się ona na unikaniu niepewnych kontaktów seksualnych i wszelkich sytuacji powodujących wzrost zagrożenia zakażeniem. Jeśli jednak do nich doszło, należy bezwzględnie wykonać test na obecność wirusa, aby uniknąć przekazania go innym osobom.

Konieczna jest również edukacja seksualna społeczeństw, zwłaszcza inicjującej życie płciowe młodzieży. Ważne jest to nie tylko po to, aby unikać sytuacji niebezpiecznych, ale również by zaprzestać szerzącym się mitom i pogłoskom. Wirusem HIV nie można się zarazić poprzez zwykłe, codzienne kontakty z osobą zarażoną, podczas wspólnego mieszkania, nauki czy pracy, korzystania z tych samych naczyń czy sztućców. Nie każdy zarażony to narkoman czy gej. Oceniać innych jest bardzo łatwo, dochodzić do prawdy – trudniej.