Jest to jedna z najbardziej znanych postaci chorób wieÅ„cowych. Inaczej martwica fragmentu mięśnia sercowego powodujÄ…ca przedÅ‚użajÄ…ce siÄ™ jego niedokrwienie. Przy zwalczaniu Å›miertelnoÅ›ci z powodu zawaÅ‚u serca najważniejsza jest profilaktyka. DziÄ™ki temu szybkie wdrożenie nowoczesnego leczenia umożliwi zapobiegniÄ™cie groźnym chorobom serca.
ZawaÅ‚ serca najczęściej spowodowany jest zmianami miażdżycowymi tÄ™tnic wieÅ„cowych serca. ÅšwiatÅ‚a tÄ™tnicy ulegajÄ… zwężeniu i w wyniku tego wystÄ™puje uczucie dÅ‚awienia w klatce piersiowej w sytuacji stresowej lub podczas wysiÅ‚ku fizycznego. Nieprzywrócenie krążenia w tÄ™tnicy w ciÄ…gu okoÅ‚o 6ciu godzin powoduje caÅ‚kowite obumarcie danej tkanki i martwicy fragmentu mięśnia sercowego.
ZawaÅ‚y serca mogÄ… przebiegać pod różnymi postaciami: od niezauważalnych do bardzo silnych. Jednak mniej wiÄ™cej okoÅ‚o 80% zawaÅ‚ów to formy ostre. Z kolei pozostaÅ‚e 20% to formy ukryte. W ich przypadku objawy nie sÄ… tak oczywiste, żeby wskazywać na zawaÅ‚ serca. SÄ… to najczęściej omdlenia, wymioty, dusznoÅ›ci. Brak bólu powoduje, że ludzie bardzo późno trafiajÄ… do szpitala.
Objawy choroby
Choroby serca wystÄ™pujÄ… najczęściej u osób starszych (choć nie tylko) oraz u mężczyzn. Do najczÄ™stszych objawów zaliczamy:
• bóle zamostkowe, najczęściej wysiÅ‚kowe - czÄ™sto promieniujÄ… do żuchwy, ramion, czasami do jednej rÄ™ki
• chwilowe zasÅ‚abniÄ™cie lub utrata przytomnoÅ›ci; po niedÅ‚ugim czasie (kilku, kilkunastu sekundach) pacjentowi wraca Å›wiadomość i czuje siÄ™ on normalnie.
• sinawe zabarwienie warg
• duszność - zadyszka wysiÅ‚kowa, a w stanach bardziej zaawansowanych spoczynkowa, zmniejszajÄ…ca siÄ™ w pozycji siedzÄ…cej; może towarzyszyć jej suchy kaszel
• obrzÄ™ki koÅ„czyn dolnych; w nocy trzeba czÄ™sto oddawać mocz, a rano obrzÄ™ki znikajÄ… lub wyraźnie zmniejszajÄ… siÄ™ koÅ‚atanie serca, nierówne bicie serca, uczucie przewracania siÄ™ czegoÅ› w klatce piersiowej
Leczenie zawału serca
Leczenie może zarówno opierać siÄ™ na farmakoterapii jak i przebiegać operacyjnie. Celem leczenia jest udrożnienie Å›wiatÅ‚a naczyÅ„ wieÅ„cowych i przywrócenie przepÅ‚ywu krwi w obszarze zawaÅ‚u.
Pierwsze godziny od zawaÅ‚u sÄ… najważniejsze dla chorego. To wÅ‚aÅ›nie w tym czasie wystÄ™puje 50% wszystkich zgonów zawaÅ‚owych. JeÅ›li bóle po 2-3 godzinach od podania tabletek nitrogliceryny nie mijajÄ… należy bezzwÅ‚ocznie wezwać pogotowie.
Po trafieniu do szpitala chory otrzymuje niewielkÄ… dawkÄ™ aspiryny, gdyż zwiÄ™ksza to szanse na przeżycie. Rutynowo podaje siÄ™ także choremu tlen do oddychania oraz leki przeciwbólowe. Chory ze Å›wieżym zawaÅ‚em serca powinien być hospitalizowany na oddziale reanimacyjnym.
Rehabilitacja pozawałowa jest bardzo ważnym elementem całej terapii. Najlepiej jeśli byłaby kontynuowana przez kilka tygodni w warunkach ambulatoryjnych lub sanatorium.
Czynniki zwiększające ryzyko zawału serca
• palenie tytoniu - u takich osób zawaÅ‚ serca jest nawet 5-ciokrotnie wyższy niż u osób niepalÄ…cych
• wysokie ciÅ›nienie
• dna moczanowa
• cukrzyca
• stres - w sytuacjach stresowych nastÄ™puje podniesienie ciÅ›nienia, wzrost poziomu cholesterolu we krwi, co skutkuje zwiÄ™kszeniem ryzyka zawaÅ‚u serca
• wysoki poziom cholesterolu – u osób z tym problemem zakrzepy i zmiany miażdżycowe tÄ™tnic wystÄ™pujÄ… częściej
Wyeliminowanie wyżej wymienionych czynników spowoduje ograniczenie zawaÅ‚u serca.