‘Histeryczność’ to już niemal okreÅ›lenie każdej osoby , bÄ™dÄ…cej przesadnie emocjonalnÄ…, ekstrawertywnÄ…. Nieco sfeminizowane przez Hipokratesa w XX wieku p.n.e. oznaczaÅ‚o duszność macicznÄ….
Greckie sÅ‚owo hestera, znaczy macica. Uważano wówczas, że jest żywym zwierzÄ™ciem , które wÄ™druje w górne partie ciaÅ‚a i w ten sposób, uciskajÄ…c na poszczególne organy powoduje rozmaite dolegliwoÅ›ci. ZwÅ‚aszcza charakterystycznÄ… duszność. Hipokrates UważaÅ‚, że wskutek braku aktywnoÅ›ci seksualnej kobieca macica wysusza siÄ™ i przemieszcza w górÄ™, uciskajÄ…c serce, pÅ‚uca i przeponÄ™.
W potocznym znaczeniu histeryk to ktoÅ›, kogo nie należy traktować poważnie. Drażni nas, kiedy wpada w tÄ™ swojÄ… histeriÄ™ i irytuje. Czasem próbujemy go ignorować. Bo histerii nie traktujemy jak choroby, ale raczej uważamy jÄ… za pewnÄ… sÅ‚abość i brak umiejÄ™tnoÅ›ci panowania nad emocjami.
Tymczasem z medycznego punktu widzenia histeria jest nerwicÄ…. Dzisiaj w psychologii mówimy o typie osobowoÅ›ci histerycznej, której dominujÄ…cÄ… cechÄ… jest niedojrzaÅ‚ość emocjonalna, zmienność nastrojów, zależność od sÄ…dów innych osób.
Histeria jest zaburzeniem równowagi nerwowej spowodowanym przez urazy psychiczne lub przeciążenie ukÅ‚adu nerwowego. CharakterystycznÄ… cechÄ… histerii, jak każdej nerwicy, jest brak objawów psychotycznych, takich jak urojenia czy halucynacje. Brak jest również zmian typu organicznego. Obserwujemy w niej jedynie objawy nerwicowe. WynikajÄ… one z wewnÄ™trznych wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci czÅ‚owieka, które sprawiajÄ…, że reaguje on w sposób nieco odmienny od powszechnie przyjÄ™tego. To, co inni przyjmujÄ… spokojnie, histeryk przeżywa bardzo silnie.
WÅ›ród objawów cielesnych histerii najczęściej spotykane sÄ… bóle w jamie brzusznej, koÅ‚atanie i zaburzenia akcji serca, uczucie kuli w gardle i zaburzenia miesiÄ…czkowania u kobiet.
Z objawów wegetatywnych najczęściej pojawiajÄ… siÄ™ wymioty, uporczywa czkawka, zawroty gÅ‚owy, zatrzymanie oddawania moczu i wybroczyny w różnych miejscach ciaÅ‚a. Czasem pojawiajÄ… siÄ™ znieczulenia, nie pokrywajÄ…ce siÄ™ z unerwieniem anatomicznym, a innym razem przeczulice. Wszystkie objawy cechuje duża zmienność i zależą od sugestywnych wpÅ‚ywów otoczenia. PowstajÄ… nagle i równie nagle ustÄ™pujÄ….
Z oÅ›rodkowych objawów neurologicznych spotykamy napady drgawkowe, Å›lepotÄ™, niemotÄ™ i gÅ‚uchotÄ™, zaburzenia chodzenia i stania, brak koordynacji ruchowej, porażenia poÅ‚owicze.
Osobowość histeryczna to typ osobowoÅ›ci z charakterystycznym brakiem poczucia tożsamoÅ›ci. Cechuje jÄ… nieobliczalność i nadmierna impulsywność, przesada i egzaltacja. Histeryk może zachowywać siÄ™ tak, że wywoÅ‚uje to wrażenie nieautentycznoÅ›ci czy teatralnoÅ›ci. Nie jest to jednak Å›wiadome udawanie, wynika natomiast z usposobienia tej osoby, z wÅ‚aÅ›ciwych jej sposobów reagowania, które nie tak Å‚atwo zmienić.
Osobowość histerycznÄ… cechuje przewaga czynnoÅ›ci instynktownych i umotywowanych uczuciowo przy osÅ‚abionym wpÅ‚ywie rozumowania i hamulców psychicznych.
Nie ma jednoznacznego kryterium przeprowadzenia granicy między zdrowiem a chorobą w przypadku histerii. Nie ma więc jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, kto powinien się leczyć i kiedy określone zachowanie jest nerwicą histeryczną, a kiedy nią nie jest.
Przyczyny pojawienia siÄ™ histerii, podobnie jak innych nerwic, nie sÄ… do koÅ„ca jasne. Na ich powstawanie wpÅ‚ywajÄ… zarówno predyspozycje neurologiczne i charakterologiczne, jak i okolicznoÅ›ci zewnÄ™trzne.
Jednak wiÄ™kszość specjalistów uważa, że podÅ‚ożem wszystkich nerwic, w tym histerii, jest lÄ™k i sposoby obrony przed nim, pewna rozbieżność miÄ™dzy możliwoÅ›ciami i osiÄ…gniÄ™ciami. Brak ciepÅ‚a w dzieciÅ„stwie, nerwicowi rodzice, frustracja pragnieÅ„, zazdrość i rywalizacja też majÄ… swój wpÅ‚yw na ksztaÅ‚towanie histerycznych zachowaÅ„.