Hipochondria

‘Hipochondryk’ to już potocyzm w języku polskim. Wymawiamy to słowo zazwyczaj z ogromnym politowaniem i zniecierpliwieniem. Zapominając, że hipochondria jest schorzeniem zaliczanym do silnych nerwic i może być powodem ogromnego cierpienia dotkniętych nim osób.

Hipochondria przejawia się poczuciem nieuzasadnionego lęku o własne zdrowie, przekonaniem o istnieniu ciężkiej choroby. Liczne dolegliwości na jakie skarżą się chorzy, mają nieraz zmienny i krótkotrwały charakter, bywają jednak i takie , które są bardzo utrwalone. Niepokojące doznania pozostają poza kontrolą człowieka, który mimo zapewnień o dobrym stanie swojego zdrowia nie jest zdolny do zapanowania nad nimi.

Termin ten, wywodzi się z starożytnej Grecji i oznacza „miejsce pod pseudożebrami chrzęstnymi”, ponieważ początkowo nadmierne zainteresowanie własnym zdrowiem uznawano za efekt zaburzeń trawiennych. W siedemnastowiecznej Anglii dolegliwość ta była niezwykle popularna. Powstało określenie hipochondrii – „angielska choroba”. Uważano ją za rodzaj melancholii, powiązanej z rozczulaniem się nad sobą. W ówczesnych czasach wręcz nie wypadało nie być hipochondrykiem , a w eleganckim świecie osoby okazujące tego typu nadwrażliwość cieszyły się szacunkiem i zainteresowaniem.

Według psychoanalizy Freuda , która wprowadziła termin ‘histeria’, była ona pewnym rodzajem hipochondrii , ale odczuwanym tylko przez kobiety , a przejawiała się urojonymi dolegliwościami. W efekcie każda kobieta, która lekarz postrzegał jako zbyt emocjonalną i skoncentrowaną na sobie, zyskiwała miano histeryczki.
Dzisiaj gdy rozwija się medycyna holistyczna, doceniając związek między ciałem a duchem, hipochondria jest jednym z dowodów na wzajemne oddziaływanie psyche i somy.

W dolegliwościach hipochondrycznych przeważnie dominuje ból w różnych częściach ciała, nie spowodowanego żadną rzeczywistą chorobą. Często bywa tak, że dolegliwości takie są ucieczką w chorobę, spowodowaną niepowodzeniami , brakiem satysfakcji życiowej bądź próbą zrekompensowania sobie czegoś, czego nie mamy.
Nerwica ta rzadko występuje samodzielnie , częściej towarzyszy innym zaburzeniom psychicznym, np. depresji. Jej zdiagnozowanie jest bardzo trudne i trwa bardzo długo. Poprzedza je wiele badań, a często dzieje się tak, że lekarz by wykluczyć inne dolegliwości zleca wykonanie szeregu ważnych badań. Pacjent zauważa troskę lekarza i nabiera pewności, że rzeczywiście jest ciężko chory. Takie postępowanie prowadzi do utrwalenia hipochondrii jako zaburzenia jatrogennego, czyli takiego, które jest spowodowane leczeniem.

Pacjenci z zaburzeniami hipochondrycznymi są uważani za szczególnie trudnych. Lekarze wiedzą że nie są w stanie im pomoc i często bagatelizują ich skargi. Bywa też tak, że personel medyczny jest zmęczony natrętnym wypytywaniem i umawianiem się na kolejne wizyty. Pojawia się ryzyko pominięcia jakiegoś rzeczywistego schorzenia.

Dotychczas nie udało się ustalić konkretnych przyczyn hipochondrii. Przypuszcza się jednak, że może ona być efektem odwrócenia zainteresowania od świata zewnętrznego i skierowania go na własną osobę, wyrazem poczucia winy i potrzeby karania się lub przemieszczenia lęku, spowodowanego niezaspokojeniem potrzeby miłości.

Terapię hipochondrii utrudniają dwie podstawowe przyczyny. Po pierwsze, pacjent jest głęboko przekonany o tym, że jego dolegliwości wynikają z choroby ciała i dlatego nie akceptuje sugestii lekarza o konieczności leczenia. Po drugie, zachowania hipochondryczne - choć nie akceptowane społecznie - pomagają pacjentowi zachować pewien rodzaj równowagi psychicznej. Czasami jednak, po zdobyciu zaufania hipochondryka, udaje się przekonać go do leczenia. Pewne korzystne efekty zanotowano dzięki stosowaniu leków antydepresyjnych (np. Prozacu). Częściej jednak pacjentów hipochondrycznych poddaje się psychoterapii behawioralno-poznawczej. Ogólnie rzecz biorąc, teoria behawioralna zakłada, że zachowania nerwicowe są wyuczoną reakcją i w związku z tym powinny być leczone metodami opartymi na mechanizmach uczenia się.

W przypadku hipochondrii działania terapeutyczne mają więc na celu wytworzenie u pacjenta nowego podejścia do choroby i reagowania na nią, by - tak jak w chorobie przewlekłej - nauczył się żyć z hipochondrią i zrozumiał, że odczuwane przez niego przykre dolegliwości nie uniemożliwiają mu normalnego funkcjonowania.

Hipochondria

Hipochondria

Szwaja podbija kobiecie serca!